Những bộ phim trinh thám không thể bỏ qua của Higashino Keigo

Higashino Keigo, cái tên đã trở lên hết sức quen thuộc với độc giả Việt Nam nói chung, độc giả yêu mến trinh thám nói riêng. Các cuốn sách của ông đã tốn không ít giấy mực của giới phê bình và những người yêu văn chương với mong muốn đi sâu, khai thác trọn vẹn nhất mọi khía cạnh tư tưởng ông nêu lên trên trang sách. Đồng thời, giới làm phim cũng dành cho Keigo-sensei một sự ưu ái đặc biệt, khi sáng tác của ông, gần như đều được chuyển thể thành phim điện ảnh. Vậy hãy cùng JAPANKURU lướt qua những bộ phim đã được chuyển thể đó dành riêng cho tín đồ của dòng phim trinh thám nhé.

 

  1. Phía sau nghi can X (2008).

 

*Cre: Coto Japanese Club

Bộ phim có hai bản phim chuyển thể, một bản do Nhật sản xuất vào năm 2008, một bản do Trung Quốc sản xuất vào năm 2017. Và trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin giới thiệu tới các bạn bản năm 2008.

Live action Suspect X, hay ta vẫn biết tới với cái tên Phía sau nghi can X, được chuyển thể từ một trong những tiểu thuyết được đánh giá là thành công nhất trong sự nghiệp sáng tác của Higashino Keigo. Phía sau nghi can X, cuốn sách viết vào năm 2005 ấy cuốn hút độc giả không chỉ bởi sự chặt chẽ về mặt cốt truyện, sự bất ngờ trong từng plot twist mà còn nằm ở giá trị tư tưởng được Keigo-sensei gửi gắm: sự hi sinh trong tình yêu cùng niềm khát khao của những con người “tài cao phận thấp chí khí uất.”

Tất nhiên, khi được chuyển thể thành phim, Phía sau nghi can X cũng có những sai khác về mặt kịch bản để phù hợp với thời lượng chiếu của một bộ phim điện ảnh. Nhưng nhìn chung, phim vẫn giữ nguyên cốt truyện cùng tinh thần nguyên tác: Cuộc đối đầu giữa hai thiên tài: Một người là thiên tài Toán học nhưng không gặp thời, hiện đang làm giáo viên Toán cho một trường cấp III – Tetsuya Ishigami – với một người là thiên tài Vật lý hiện đang làm giảng viên ở một trường đại học – Manabu Yukawa – xoay quanh một vụ án hoàn hảo:

Hàng xóm của Ishigami, mẹ con nhà Yasuko Hanaoka, trong một lần bị chồng cũ tới phá phách, hai người đã lỡ tay giết chết anh ta. Hoảng sợ, họ tìm tới Ishigami để cầu sự trợ giúp. Bằng trí tuệ, Ishigami đã dàn xếp mọi chuyện, giúp mẹ con Hanaoka có được một chứng cứ ngoại phạm “không chắc chắn” vì thế mà đánh lạc hướng hoàn toàn điều tra của cảnh sát. Cảnh sát cứ mãi trong vòng luẩn quẩn, cho tới khi Yukawa vào cuộc, khám phá ra tất cả, kể cả những đau thương cùng ẩn ức sâu kín trong hành động của người bạn cũ Ishigami.

Thật sự, đến với Phía sau nghi can X bản chuyển thể, khán giả, kể cả những ai đã hoặc chưa tiếp xúc với nguyên tác của Keigo-sensei hẳn đều phải bất ngờ trước hàng loạt tình tiết “bẫy” được tác giả cài cắm. Đồng thời nhịp phim nhanh cùng những trường đoạn được xây dựng bằng phương pháp dựng song song giữa quá khứ – hiện tại được các diễn viên gạo cội của điện ảnh Nhật Bản như Masaharu Fukuyama, Shinichi Tsutsumi, Koshi Shibasaki, Yasuko Matsuyuki… thể hiện cho thấy, đạo diễn Horoshi Nishitani đã tận dụng triệt để lợi thế của ngôn ngữ điện ảnh như thế nào. Tất cả mọi yếu tố, tạo lên một live action Phía sau nghi can X vừa quen thuộc trong cốt truyện, cũng vừa mới lạ trong cách thể hiện.

  1. Bạch dạ hành (2006)

*Cre: NAVER

Bạch dạ hành có lẽ là tác phẩm của Keigo-sensei có nhiều phiên bản chuyển thể nhất tới bây giờ: bản truyền hình năm 2006, bản điện ảnh do Hàn Quốc sản xuất năm 2009, bản điện ảnh cho Nhật Bản sản xuất năm 2011, chưa kể bản phim của Trung Quốc chuyển thể từ tác phẩm dính nghi án đạo nhái Bạch dạ hành: Em của thời niên thiếu. Nhưng ở bài viết, tôi sẽ chỉ nhắc tới bản chuyển thể đầu tiên, bản truyền hình được Nhật Bản sản xuất và công chiếu vào năm 2006.

Bộ phim nhìn chung giữ nguyên những tình tiết quan trọng nhất từ nguyên tác của Higashino Keigo: Một vụ án mạng xảy ra, người chết là chủ một tiệm cầm đồ, toàn bộ số tiền trong túi ông ta đều bị lấy mất. Cảnh sát khi đó kết luận đây là một vụ án cướp của giết người và họ cũng nhanh chóng khoanh vùng, bắt được nghi phạm là một người phụ nữ được cho là tình nhân của nạn nhân. Tuy nhiên vụ án sau đó đã trở thành án treo bởi cảnh sát không tìm được chứng cứ còn nghi can, đã chết vì ngộ độc khí gas ở nhà. Vụ án treo song cuộc đời như chìm vào đêm trắng của con trai nạn nhân – Ryoji – và con gái nghi can – Yukiho – bây giờ mới chính thức bắt đầu. Tuy nhiên, giữa màn đêm trắng, vẫn luôn có người cảnh sát theo sát bước chân hai đứa trẻ đó, ròng rã 20 năm.

Nhưng điểm đặc sắc của Bạch dạ hành 2006 so với nguyên tác, chính ở chỗ đạo diễn lẫn biên kịch, đã tận dụng mọi lợi thế của phim truyền hình để chuyển tài cả những gì mà nguyên tác không làm được. Góc khuất trong tuổi thơ của hai đứa trẻ được diễn tả trong tập một, có cốt truyện cũng như thời lượng chiếu dày dặn, trọn vẹn như một bộ phim điện ảnh đã cho khán giả hiểu sâu sắc hơn nỗi đau hai đứa trẻ phải chịu đựng. Và ở những tập phim tiếp theo là sự phát triển tâm lý đầy hợp lý về quá trình trưởng thành của Ryuji cùng Yukiho để ta nhận ra, không phải ngay từ đầu, Ryoji đã là một bóng ma, sống cuộc đời của cá bống trắng; cũng không phải ngay từ đầu Yukiho đã là một kẻ ti tiện tới tận cùng  sau lớp vỏ hào nhoáng của loài tôm pháo. Có thể nói, với bản chuyển thể này, đạo diễn Yuchiro HirakawaYasuharu Ishii, đã cố gắng làm trọn vẹn nhất có thể, những gì ở nguyên tác vẫn còn là dang dở.

Đặc biệt, nước phim của Bạch dạ hành bản điện ảnh, nước phim của năm 2006, cũng mờ mờ trắng đục, y như chính cuộc đời các nhân vật, đang dần chìm sâu vào màn đêm trắng không lối thoát vậy.

  1. Phương trình hạ chí (2013)

 

*Cre: Thinking about book

Tiếp tục là câu chuyện về nhà vật lý học Manabu Yukawa nhưng khác với Phía sau nghi can X, trong Phương trình hạ chí không có những màn đầu trí đặc sắc giữa hai thiên tài, cũng không có những plot twist khiến người xem phải ồ lên bất ngờ. Vụ án mạng xảy đến ở đầu truyện tại một vùng biển hoang vắng, kinh tế đang dần suy tàn có tên Harigaura chỉ là phát pháo hiệu, để mở ra những khoảng lặng vô tận trong quá khứ nghiệt ngã lẫn tâm lý của các nhân vật nơi nhà trọ Lục Nham Trang. Kể cả người trong cuộc, lẫn những ai trong hiện tại, đều vô tình lạc bước vào câu chuyện khi xưa.

Có thể nói, Phương trình hạ chí là một bộ phim chuyển thể của những con người đầy duyên nợ. Cặp đôi đạo diễn, biên kịch: Hiroshi NishitaniYasushi Fukuda từng làm nên thành công cho kịch bản của live action Phía sau nghi can X (2008), lần nữa bắt tay hợp tác trong việc xây dựng kịch bản của Phương trình hạ chí. Vì thế, tác phẩm không chỉ giữ được cái hồn nguyên tác mà còn có được sự chỉn chu, toàn vẹn nhất về mặt nội dung qua từng trường đoạn.

Bên cạnh đó, diễn viên gạo cội Masaharu Fukuyama lần nữa đảm nhiệm vai diễn quen thuộc: Giáo sư Manabu Yukawa và cùng song hành với anh, là hàng loạt các tên tuổi khác tài năng, giàu thực lực. Thậm chí, diễn viên nhí Hikaru Yamazaki cũng đã diễn hết sức tròn vai cậu bé Kyohei của mình: ngây thơ, trong sáng, từng thơ ơ với cuộc sống lẫn những người xung quanh nhưng khi được kích thích thì luôn sẵn sàng học hỏi.

Đặc biệt, với lợi thế của ngôn ngữ điện ảnh, live action Phương trình hạ chí thể hiện được những điều ngôn ngữ văn chương vốn là trừu tượng: cảnh sắc thiên nhiên vùng biển Harigaura, thủ pháp gây án hay những thực nghiệm vật lý giữa Yukawa với Kyohei. Bởi thế, Phương trình hạ chí bản chuyển thể không chỉ cho người xem cái nhìn trực quan, toàn cảnh về một vụ án mà còn là cái nhìn đa chiều, đưa tới một hướng tiếp cận mới với sáng tác của Higashino Keigo.

  1. G@me (2003)

*Cre: Auctions yahoo – Yahoo! Japan

G@me là live action được chuyển thể từ tiểu thuyết Game no na wa yukai – Tên của trò chơi là bắt cóc của Higashino Keigo. Có lẽ, ngay tựa đề tác phẩm đã hé lộ rằng: đây không phải một bộ phim thuần trinh thám, dẫu rằng trong tình tiết, cốt truyện cũng có những vụ án xảy ra và cách thức để hung thủ, che giấu tội ác của bản thân. Thậm chí, nhiều độc giả khi đọc nguyên tác đã đánh giá, đây là một tác phẩm tràn đầy lỗ hổng của Keigo-sensei.

Nhưng tới cuối cùng, Game no na wa yukai vẫn là một tác phẩm hết sức ý nghĩa: Ý nghĩa trong cách nhìn nhận cuộc đời như một trò chơi và mỗi con người, chính là người chơi, vai diễn trong trò chơi đó của nhân vật chính Shunsuke Sakuma; Ý nghĩa trong cách nhìn nhận con người của Katsutoshi Katsuragi; Và ý nghĩa trong cách Higashino Keigo xây dựng lên hệ thống nhân vật – không ai là người tốt, tất cả đều là nạn nhân, cũng lại là hung thủ trong chính câu chuyện, chính cuộc đời mình.

Phải vào vai các nhân vật đa dạng khuôn mặt như thế, nhưng những diễn viên đầy thực lực: Naohito Fujiki, Yukie Nakama, Ryo Ishibashi… đã thể hiện một cách đầy xuất sắc vai diễn của mình. Từ Naohito, ta thấy được một Sakuma hiếu chiến, thông minh nhưng tầm nhìn lại có phần hạn chế. Từ Yukie, người xem như nhìn thấy một Juri hoạt bát, vui tươi song trong từng hành động luôn ẩn chứa: vừa là sự toan tính, cũng lại muôn vàn sơ hở. Và từ Ishibashi, khán giả thấy một Katsuragi đầy thâm trầm, lọc lõi.

Ra đời trước cả Bạch dạ hành, có thể nói, nước phim của G@me còn mang màu sắc xưa cũ hơn nữa. Song như thế lại hết sức phù hợp với bối cảnh của nguyên tác được viết vào năm 2002. Cùng với đấy, những phân đoạn tương tác giữa các nhân vật hay mỗi trường đoạn ứng với từng giai đoạn của trò chơi mà Sakuma bày ra được thể hiện sát tới từng tình tiết trong nguyên tác; vừa thể hiện sự tôn trọng của ekip tới tác phẩm gốc, vừa cho người xem, một cái nhìn đa chiều, trực diện hơn về Tên của trò chơi là bắt cóc.

  1. Khách sạn ngụy trang (2019)

 

*Cre: Vivuphimmoi

Trong những bộ phim tôi nêu ra ở list tổng hợp này, có duy nhất Khách sạn ngụy trang – Masquerade Hotel là nguyên tác chưa xuất bản ở Việt Nam. Nhưng tôi may mắn được coi bản chuyển thể trên màn ảnh rộng trong những ngày Liên hoan phim Nhật Bản tại Việt Nam được tổ chức. Và từ trải nghiệm của bản thân qua bộ phim 132 phút này, tôi nghĩ, top phim trinh thám chuyển thể từ tiểu thuyết cộp mác Higashino Keigo, không thể thiếu đi cái tên Khách sạn ngụy trang.

Bộ phim kể về ba vụ án mạng, ở ba địa điểm khác nhau. Nhưng từ những con số để bên cạnh xác chết, cảnh sát đã biết địa điểm tiếp theo mà án mạng xảy ra chính là khách sạn Kuroteshia. Và cảnh sát Kosuke Nitta, điều tra chính của vụ án, đã tới khách sạn Kuroteshia, xin vào làm việc tại quầy lễ tân để theo dõi, kịp thời bắt gọn hung thủ. Song hoạt động điều tra của anh vấp phải sự cản trở của Naomi Yamagishi, người trực tiếp đào tạo, giám sát anh. Vậy, thanh tra Kosuke đã đối phó với hoàn cảnh đó như thế nào và đối tượng mà hung thủ trong vụ án này muốn nhắm tới, là ai?

Nếu ở G@me, Keigo-sensei đã ví cuộc đời như một trò chơi mà mỗi con người là người chơi trong trò chơi đó thì tới Khách sạn ngụy trang, ông lại tiếp tục thể hiện lý thuyết trò chơi ấy ở hình ảnh vũ hội hóa trang – Carnavan ngay trong chính không gian khách sạn: Đến với khách sạn, ai cũng khoác lên mình một chiếc mặt nạ, ai cũng có thể là hung thủ, ai cũng có thể là nạn nhân; lựa chọn thế nào, có thể quyết định tới cả cuộc sống, vận mệnh của một con người. Và những sự đan xen liên tiếp, biến ảo giữa không gian khách sạn với không gian vũ hội, đã đưa live action Khách sạn ngụy trang, tiến rất gần tới lý thuyết hậu hiện đại trong nghệ thuật hiện nay.

Có lợi thế về mặt thời gian ra đời nên có thể nói, từng cảnh quay trong Khách sạn ngụy trang đều rất đẹp. Sự xa hoa, lộng lẫy ở một khách sạn bậc nhất được thể hiện từ quầy lễ tân tới nội thất trong mỗi căn phòng, từ toàn cảnh ở ngoài khách sạn nhìn vào đến ngoại cảnh khi đứng từ trong khách sạn nhìn ra cảnh quan bên ngoài.

Cùng với đấy, vẻ đẹp còn thể hiện trong mỗi góc quay, ở từng cú lia máy hay rộng hơn ở các cảnh, phân cảnh và toàn bộ quá trình dựng phim. Nhịp phim nhanh, dồn dập trước mỗi lần thanh tra Kosuke liếc mắt, phân tích hành động của mỗi nghi can anh để ý; trong từng bước chạy của anh trước diễn biến ngày thêm phức tạp của vụ án; tất cả, đẩy lên đỉnh điểm, nghẹt thở khi chân tướng hung thủ và nạn nhân hé lộ. Có lẽ, đây là số ít bộ phim được chuyển thể từ một trong số tác phẩm đậm chất trinh thám nhất của Higashino Keigo.

 

Tạm kết

Phim chuyển thể từ tiểu thuyết của Keigo-sensei rất nhiều và gần như, tác phẩm nào cũng đạt được thành công. Bên cạnh năm bộ phim tôi kể trên, không thể không nhắc tới live action đã lấy đi không ít nước mắt khán giả: Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya hay thước phim chuyển thể từ tiểu thuyết khiến người đọc như nghẹn ngào mãi Bí mật của Naoko. Và tiếp cận sáng tác của Higashino Keigo từ khía cạnh điện ảnh, cũng là một cách được ưa chuộng bên cạnh cách tiếp cận truyền thống từ trực tiếp văn bản gốc.

 

Mọt

Bình luận

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *